Dünyada bir ilke imza atılarak yapay zekâ kullanılarak geliştirilen aşı, virüslere karşı koruma sağlama potansiyeli taşıyor. Araştırmalar, bu yenilikçi aşı türünün pandemilerin önlenmesine yardımcı olabilecek şekilde tasarlandığını ortaya koydu. Cambridge Üniversitesi’nden bir ekip, yapay zekânın aşıların temel bileşenlerini ilk kez tamamen kendi başına tasarladığını ve bu tasarımın ardından insan denemelerine geçildiğini açıkladı.
Geliştirilen aşı, tüm koronavirüs türlerine karşı etkili olmayı hedefliyor. Bu kapsamda, COVID-19’un farklı varyantlarının yanı sıra, mevcut durumda hayvanları enfekte eden ancak potansiyel pandemilere yol açabilecek virüsler de dikkate alındı. Ekip, henüz erken aşamalarda olmasına rağmen, grip ve Ebola gibi diğer hastalıklara karşı da ayrı aşılar geliştirme çabalarını sürdürüyor.
Aşının geliştirilme süreci, geleneksel yöntemlerin ötesine geçiyor. Genelde mevcut bir virüs türü kullanılarak tasarlanan aşılar yerine, Cambridge araştırmacıları, potansiyel viral tehditleri belirlemek için gözetim programlarıyla kayda alınan çeşitli koronavirüslerin genetik kodlarını inceledi. Yapay zekâ, bu verileri analiz ederek bağışıklık sistemini koruyacak bir “süper antijen” tasarladı. Bu sayede, virüsler mutasyona uğrasa veya hayvanlardan insanlara yeni bir enfeksiyon geçse bile bağışıklık sağlanması amaçlanıyor.
Yapılan ilk denemelerde 39 kişi üzerinde aşının güvenliği test edildi. İkinci bir çalışma ise yaklaşık 200 katılımcıyla gerçekleştirilecek ve aşının bağışıklık sistemini ne ölçüde güçlendirdiğine dair daha kapsamlı bilgiler sağlayacak. Journal of Infection dergisinde yayımlanan araştırma sonuçları, aşının bağışıklık sistemi üzerindeki etkisinin “sınırlı” olduğunu gösterse de, tıp camiasında büyük bir heyecan yarattı.
Bu yenilikçi çalışma, gelecekte pandemilere karşı daha etkili aşıların geliştirilmesine öncülük edebilir. (Editör: Melis Karaca)
