Osmanlı-Rus Savaşı’nın efsanevi kadın kahramanı Nene Hatun’a ait yeni görüntüler gün yüzüne çıktı. 23 Mayıs 2026 tarihinde tarihçi Akın Aktaş’ın düzenlediği “Arşiv Belgeleri Işığında Nene Hatun” konulu konferansta paylaşılan bu görüntüler, 30 Ağustos 1952’de Aziziye Tabyası’nın açılışına ait. Nene Hatun, bu tarihi törene katılan isimlerden biri olarak dikkat çekiyor.
1877-1878 yıllarında gerçekleşen 93 Harbi olarak bilinen Osmanlı-Rus Savaşı’nda Erzurum halkı, Aziziye Tabyası’nda cesur bir direniş göstererek tarihe adını yazdırdı. 9 Kasım 1878’de Aziziye Tabyası’nın Ruslar tarafından işgal edildiğini öğrenen Erzurumlular, baltalar, kürekler ve sopalarla Türk askerine yardım etmek için harekete geçti. Nene Hatun, o sırada kundaktaki bebeğini evde bırakarak, Aziziye Tabyası’ndaki Türk askerine destek olmaya giderek direnişin sembolü haline geldi.
Nene Hatun’un vefatının 71. yıl dönümü dolayısıyla Erzurum Kalkınma Vakfı (ERVAK), Erzurum Lisesi ve Nene Hatun Kız Anadolu Lisesi ortaklığında anma töreni düzenlendi. Törene, 27. dönem Erzurum Milletvekili Naci Cinisli, ERVAK Başkanı Erdal Güzel, öğretmenler ve öğrenciler katıldı. Konferansta tarihçi Akın Aktaş, Nene Hatun’un 1 Temmuz 1854’te Pasinler ilçesine bağlı Çeperli köyünde doğduğunu ve soyadının Kırkgöz olduğunu açıkladı. Nene Hatun’un 4 erkek ve 2 kız çocuğu olduğunun altını çizen Aktaş, 22 Mayıs 1955’te 101 yaşındayken hayata gözlerini yumduğunu belirtti.
Tarihçi, Nene Hatun’un oğlu Abdurrahman’ın 1914’te Doğu Cephesi’nde şehit olduğunu ve onun dışında Çanakkale Savaşı’nda şehit olan başka çocukları olduğunu da ifade etti. 9. Kolordu’ya bağlı 84. Alay’da görevli olan Abdurrahman’ın şehadeti ile ilgili detaylar veren Aktaş, Nene Hatun’un çocuklarının kahramanlıklarının da unutulmaması gerektiğini vurguladı.
Konferansta ayrıca, Nene Hatun’un 1952 yılında çekilmiş görüntüleri de paylaşıldı. Aziziye Tabyası’nın açılışı esnasında, Nene Hatun’un elini öpen askeri ve mülki erkanı görmek mümkün. Nene Hatun’un hayatı, Cumhuriyet’in ilanından sonra gazeteciler ve araştırmacılar tarafından incelenmeye başlanmış ve pek çok yayında yer almıştır. İlk destek veren devlet görevlisi Orgeneral Nurettin Baransel olmuş, Nene Hatun’a ekonomik destek sağlanmış, ona bir ev verilmiş ve maaş bağlanmıştır.
Tarihçi Akın Aktaş, Nene Hatun’un 5 Mayıs 1955’te Türkiye’de seçilen ilk yılın annesi olduğunu da belirterek, bu kahraman Türk kadınının hayatının birçok kitap ve filme konu olduğunu ifade etti. Nene Hatun, 22 Mayıs 1955’te zatürre hastalığı nedeniyle 101 yaşında vefat etmiş ve cenaze töreni Lala Paşa Camii’nde düzenlenmiştir.
